Historia
W XVI w. Beskidy dotarli osadnicy wołoscy. Doszli aż w Beskidy Zachodnie uciekając przed ekspansją turecką na Bałkanach, a także w poszukiwaniu nowych terenów wypasowych. Szybko przejmowali język, a po części również religię i kulturę rdzennych mieszkańców. Kiedy w XI w. dotarli w dorzecze Raby, Skawy i Soły - byli już niemal spolonizowani. Osiedlali się chętnie, zwłaszcza na bezludnych górskich terenach, na specjalnym prawie wołoskim.

Po rozbiorach Polski część Beskidów znalazła się pod panowaniem dynastii Hasburgów. Na mocy uniwesrału wydanego przez cesarzową Marię Teresę dawne ziemie królewskie rozprzedano pomiędzy magnatów. W ramach reformy przeprowadzonej przez Józefa II zlikwidowano klasztory, parcelowano dobra kościelne. W czasie długiego panowanie Franciszka Józefa najsłynniejszego z Habsurgów w beskidzkich wioskach została zniesiona pańszczyzna i zaczął rozwijać się drobny przemysł hutniczy. Z polecenia cesarza zaczęto budować linie kolejowe m.in. Kraków - Zakopane z odcinkiem od Suchej Beskidzkiej do Żywca. Wśród mieszkańców beskidzkich wiosek długo panowało przeświadczenie, że tylko niezwykłej mądrości i łaskawości Najjaśniejszego Pana Cesarza Franciszka Józefa zawdzięczają, " ... iż kolej pobudować kazano i ludzi do świata zbliżył". Beskid należał do najbiedniejszych prowincji Cesarstwa Austriackiego.
Turystyka w Beskidzie Żywieckim zaczęła się rozwijać na przełomie XIX i XX wieku. Rejonów najbardziej odwiedzanych był region babiogórski oraz Pilsko i Hala Lipowska. W 1893 powstała niemiecka organizacja Beskidenverein, która zbudowała schronisko na Babiej Górze oraz wyznaczyła szlaki turystyczne w tym regionie. Schronisko te znajdowało się na dzisiejszym szlaku turystycznym z Babiej Góry ( Diablak lub Babia Hora nazwa słowacka ) do Lipowej. Resztki tego schroniska zachowały się do dzisiaj i można je nadal podziwiać. Aktywną działalność prowadziło Babiogórski Odział Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, którego celem było ograniczenie działalności Beskidenverein. Pod Babią Górą wybudowano schronisko na Markowych Szczawinach i wyznaczono własne szlaki, które istnieją do dzisiaj.
W okresie międzywojennym zbudowano szosę Kraków - Zakopane. Niektóre wioski stały się miejscami gdzie powoli pojawiali się pierwsi turyści. Najbiedniejszym regionem tego okresu był rejon Makowa Podhalańskiego.
W pierwszych dniach września 1939 na terenie Beskidu Żywieckiego wojsko polskie stawiało silny opór armii Niemieckiej. Atakowane jednak od południa z tereniu Słowacji i Moraw poprzez przełęcze beskidzkie i wzdłuż dolin, musiało w krwawych potyczkach ustępować na północ i wschód. Do najbardziej znanych bitew należy bohaterska obrona doliny Soły pod Węgierską Górką w oparciu o zbudowane tam tuż przed wojną bunkry oraz potyczka polskiego patrolu na Pilsku. Rejon Babiogórski został zaatakowany od strony Orawy, gdzie armię niemiecką wspomagały oddziały słowackie. W czasie okupacji niemieckiej Beskid został podzielony na tereny za zachód od Skawy włączony do Rzeszy Niemieckiej, a wschodnia część została wcielona do Generalnej Gubernii. Posterunki graniczne stały na mostach w Wadowicach i Suchej Beskidzkiej, skąd granica biegła grzbietami Pasma Jałowieckiego na Mędralową i Babią Górę.
Po zakończeniu pierwszego etapu wojny ( Kampanii Wrześniowej 1939 r. ) w Beskidach pojawiła się partyzantka o różnych orientacjach politycznych AK ( odział Boruty ), GL ( odział Habdasa, Geruszczaka, Stanisławka i.t.p ) oraz partyzantka ZSRR. W dolinach prowadzono różne akcje dywersyjne takie jak wysadzanie linii kolejowych oraz w zakładach produkcyjnych III Rzeszy. W 1940 r. przeprowadzono "Akcja Żywiec", która polegała na wysiedleniu polskiej ludności i sprowadzenie osadników niemieckich na te tereny.
Po wojnie w Beskidach przede wszystkim rozwinęła się turystyka. Wyznaczono nowe szlaki, PTTK przejęło schroniska górskie. Turyści zaczęli dosłownie oblegać Babią Górę, którą w 1955 objęto parkiem narodowym.
Historia granicy polsko-słowackiej
W ciągu dziewięciu stuleci istnienia granicy polsko-słowackiej zmiany były minimalne. Największe zmiany zaszły w XX wieku po rozpadzie Cesarstwa Austrio-Węgierskiego państwa sukcesyjne zaczęły borykać się z wytyczeniem granic. Spory przygraniczne pomiędzy sąsiadującymi ze sobą państwami środkowoeuropejskimi odbiły się również na bezproblemowych dotychczas stosunkach polsko-słowackich. Napięta sytuacja uspokoiła się dopiero po podpisaniu 28 lipca 1920 przez Polskę i Czechosłowację traktatu pokojowego. W traktacie potwierdzono przebieg granicy na spornym odcinku orawski i zamagurskim. W traktacie tym nie uzgodniono spornego odcinka Suchej Góry i Jaworzyny Spiskiej. Obydwa tereny w roku 1923,24 przypadły Czechosłowacji. W roku 1938 ponownie pojawiły się problemy dotyczące kwestii granicy polsko-słowackiej. Armia Polska zajęła w październiku 1938 r. zajęła Suchą Górę i Jaworzynę Spiską, ale rok później owe ziemie powróciły do Państwa Słowackiego. Po zakończeniu wojny granice pomiędzy RP ( b. PRL ) a Słowacją (b. CSRS) zostały ustalone i przebieg tych granic nie zmienił się do dzisiejszych czasów.
Przyroda
Flora Beskidu Żywieckiego
Ingerencja człowieka pozostawiła w Beskidach trwałe ślady. Pola uprawne i sady podchodzą gdzieniegdzie na zbocza, a nawet na grzbiety. Już w połowie XIX w. zburzono strukturę drzewostanu dolnoreglowego wycinając las bukowo-jodłowy i sadząc znaczne ilości świerka, którego naturalnym środowiskiem jest regiel górny. W konsekwencji w Beskidzie Żywieckim" sztucznie " wprowadzony świerk na znacznych obszarach wyrugował buczynę dolnoreglową. Drzewostan nie jest zatem urozmaicony jak w Beskidzie Żywieckim. Warto jednak wspomnieć o grupie cisów. Można spotkać tutaj również jawory, jesiony, wiązy górskie, olchy oraz liczne dęby. Efektem wielowiekowej ingerencji człowieka w szatę rośliną Beskidów są także pozyskiwane w różnymi metodami dla celów pasterskich hale ( Beskid Żywiecki ). W cieniu bujnych drzew, a poszyciu lasów i na łąkach rośnie mnóstwo roślin niskopiennych żywiec gruczołowaty, szczur trwały, marzanna wodna , żywokost sercowaty, sałatnica leśna a także popularny zawiliec, przylaszczka, sasanka i dziurawiec. Wiosenną ozdobą hali i łąk jest szafran spiski czyli krokus
Fauna Beskidu Żywieckiego
Świat zwierząt jest równie bogaty, jak i roślin. Nie ma tu zbyt wielu dużych drapieżników, chociaż w Beskidzie Żywieckim można spotkać nawet zbłąkanego niedźwiedzia. Wilki w małych watach pojawiają się głównie ostrą zimą. Tutejsze lasy obfitują natomiast w zwierzynę płową.
W lasach regla dolnego w sąsiedztwie pól, żyją dziki, czyniąc nieraz poważne szkody w uprawach. Na szczęście unikają spotkań z turystami. Częściej można zobaczyć jeże, krety albo nietoperze. W niższych partiach Beskidów można spotkać liczne gatunki ptaków, zwłaszcza trzandle, drozdy, muchołówki, turkawni, kukułki, jeżyki, wilgi, sójki, gile, sikry, sowy i dzięcioły. Nad potokami gnieżdżą się pliszki i pluszcze, a wysoko na niebie krążą drapieżniki - myszołowy czy pustułki. Mimo zanieczyszczeń wód, w rzekach jest dużo ryb : karasie, karpie, kiełbie, płocie, leszcze, strzeble oraz brzanki, węgorze i głowacze.
Na szlaku można także zobaczyć jaszczurkę zwinkę, rzadziej padalca, zaskrońca ( w pobliżu rzek ) czy wylegującą się na porębach lub głazach niebezpieczną dla nieostrożnych turystów jadowita żmiję zygzakowatą.
Wykaz rezerwatów przyrody
Butorza - na północnych stokach Rachowca
Śrubita - poniżej hali i przełęczy o tej samej nazwie między Małą Raczą a Bugajem ( 200-letni drzewostan i stanowisko głuszca )
Oszus - na północnych zboczach szczytu o tej samej nazwie ( chroni górnoreglowy bór świerkowy i ostoję zwierzyny )
Romanka - na stromych stokach źródłowych lejów potoku Sopotnia Wielka ( 170-letni drzewostan dolnego i górnego regla )
Pilsko - na północno-wschodnich stoku kopuły szczytowej, w źródlisku potoku Glinne ( starodrzew górnoreglowy z okazami ponad 300-letnich świerków )
Gawroniec - na stokach góry o tej samej nazwie, ponad doliną Koszarawy.
Babia Góra - Park Narodowy na pograniczu Polsko - Słowackim o unikalnej roślinności alpejskiej